Wat is deïmplementatie?

Deïmplementeren is het terugdringen van niet-gepaste zorg. Het woord is afgeleid van implementeren, wat juist het invoeren van nieuwe zorghandelingen betekent.

Wat is het verschil tussen implementeren en deïmplementeren?

Het proces van deïmplementeren is, net als implementeren, een proces van gedragsverandering. Hoewel het dezelfde stappen vergt, heeft het wel een aantal specifieke kenmerken. De context van het probleem is vaak anders. Het brengen van nieuwe diagnostiek en behandelingen is veelal het brengen van goed nieuws; het mededelen dat de door de patiënt verwachte zorg of de al langere tijd genoten zorg niet-gepast is en misschien wel schadelijk, is slecht nieuws en soms lastig voor de zorgverlener om te vertellen. Het kost tijd en vergt vaardigheden die niet iedere zorgverlener van nature bezit. De angst voor kritiek of rechtsvervolging en voor productieverlies en financiële gevolgen zijn ook vaker aanwezig bij deïmplementatie dan bij implementatie van een nieuwe test of behandeling. Om de vereiste positieve houding van zorgverleners te verkrijgen en de daadwerkelijke gedragsverandering te realiseren, moet meer moeite gedaan worden.

Waarom is het nodig om niet-gepaste zorg terug te dringen?

Het terugdringen van niet-gepaste zorg levert minder risico’s voor de patiënt, besparing van kosten en meer ruimte voor gepaste zorg. Door het leveren van niet-gepaste zorg worden patiënten extra belast en onnodig blootgesteld aan risico’s en bijwerkingen van de test of behandeling. Veel zorg veroorzaakt bijwerkingen en zorgverleners en patiënten accepteren deze als de diagnostiek of de behandeling nuttig is. Als de zorg weinig of geen toegevoegde waarde heeft slaat de balans door naar de andere kant en dan wordt de zorg niet-gepast. Het kan ook zijn dat niet zozeer de zorg zelf schadelijk is, maar dat er door deze zorg ongerustheid ontstaat. Dit kan andere (niet-gepaste) zorg in gang zetten met mogelijk bijbehorende schadelijke effecten.

Niet-gepaste zorg kost tijd, geld en middelen. Cijfers uit Nederland zijn niet bekend, maar schattingen van de omvang uit het buitenland lopen uiteen van 15 tot 40%. Het terugdringen van niet-gepaste zorg kan de toegankelijkheid van gepaste zorg verbeteren. In de zorg is sprake van een nijpend personeelstekort dat de komende jaren verder gaat oplopen. Anderzijds zijn er grote wachtlijsten in de zorg. Een efficiëntere besteding van mensen en middelen is noodzakelijk. Het verminderen van niet-gepaste zorg is dus een belangrijk aangrijppunt om de gezondheidszorg doelmatiger, goedkoper, veiliger, toegankelijk en meer patiëntgericht te maken.