Nieuws

3 september 2019

Oproep lokale deïmplementatieprojecten door verpleegkundigen en huisartsen

30 augustus 2019

De kunst van het weglaten

2 augustus 2019

Onderzoek zorgt voor flinke daling laboratoriumtests in ziekenhuizen

15 juni 2019

Trouw – Baat het niet, dan schaadt het mogelijk wel

16 april 2019

Eerste stappen Sjoerd Repping als kwartiermaker Zorgevaluatie

4 april 2019

Oproep ideeën voor lokale deïmplementatieprojecten

15 maart 2019

Dertien beter-laten handelingen in het Radboudumc

8 februari 2019

Meet&greet 25 januari inspirerend

24 januari 2019

Resultaten programma Doen of laten?

18 januari 2019

Vacature voor onderzoekers

20 december 2018

Kwaliteit in Zorg: themanummer deïmplementatie

11 december 2018

Implementatie van de Verstandige Keuzes: Minder wondzorg is soms beter

10 oktober 2018

Doelmatigheid in de opleiding: tools en inspiratie

27 september 2018

Europees Rapport Value of health verschenen

18 september 2018

Artikel Zorgvisie: terugdringen onnodige zorg is complex

15 september 2018

Citrienfonds gaat door

31 augustus 2018

Congres Preventing Overdiagnosis in het teken van medicalisering

26 juni 2018

Artikel over voorkeuren van patiënten met basaalcelcarcinoom

22 mei 2018

Limit, Lean or listen: hoe stoppen we met onnodige zorg?

14 mei 2018

Nieuw boek Betaalbare zorg

9 mei 2018

Choosing Wisely op International Forum in Amsterdam: van een idee naar internationale beweging

14 maart 2018

Beter laten: voorkom onnodige verpleegkundige zorg

22 september 2017

Choosing Wisely congres en International Roundtable

26 juni 2017

Rapport RVS over evidence-based practice

26 juni 2017

Doen of laten? wint societal impact award

24 april 2017

Artikel ‘Laten is lastiger dan doen’ verschenen

1 februari 2017

Studieprotocol RICAT gepubliceerd

30 januari 2017

Maandelijkse webinar Choosing Wisely Canada

23 december 2016

Videoboodschap minister Schippers

23 december 2016

Tijn Kool in Gesprek van de Maand

29 november 2016

Wetenschappelijk artikel over beter-niet-doen aanbevelingen

29 november 2016

Beter-niet-doen aanbevelingen

7 september 2016

Goedkeuring projectvoorstel ErasmusMC

10 augustus 2016

Publicatie artikel LUMC over Wat is deïmplementatie?

30 augustus 2019

De kunst van het weglaten

De afgelopen jaren hebben 4 ziekenhuizen hun laboratoriumdiagnostiek op de afdeling Interne Geneeskunde met maar liefst 11 procent gereduceerd. Een zegen voor de patiënt. Die wordt nu minder onnodig geprikt en krijgt minder vaak met belastend vervolgonderzoek te maken. Dit interview met projectleider Marlou van Beneden leert hoe stimulerend het is om, met de artsen in de lead, op doordachte wijze de zorg te verbeteren. En het mooie is, de gebruikte strategie is simpel en voor elk ziekenhuis inzetbaar. Het programma Doen of laten? werft daarom nu ziekenhuizen om ook deel te nemen.

Achtergrond
Marlou van Beneden is een zorgprofessional/adviseur met hart voor de zorg. Sinds 1993 werkt ze aan allerhande projecten met als belangrijkste drijfveren zorgen dat de patiënt er beter van wordt en zorgen dat professionals samenwerken en van elkaar kunnen leren. Dit deed ze onder andere in de programma’s als LEAN, Waardegedreven zorg en Patiënten participatie. Al in 2007 werkte ze aan het in kaart brengen van onnodige laboratoriumaanvragen, in eerste instantie aangezwengeld door een groep internisten in het VUmc die hun onnodige aanvragen wilden identificeren. Al spoedig werd dit door alle specialismen in het ziekenhuis opgepakt.

De strategie
De strategie die het VUmc hiervoor ontwikkelde, is simpel en is inmiddels getest in 4 andere ziekenhuizen (Meander Medisch Centrum, Noordwest Ziekenhuisgroep locatie Alkmaar, Zaans Medisch Centrum en Spaarne Gasthuis locatie Haarlem). Artsen en AIOS analyseerden de trend in aanvraagvolumes bij de grootste patientengroepen en gingen met elkaar en met de klinisch chemici op zoek naar potentieel overbodige zorg tot op het niveau van protocollen, richtlijnen en ordersets. Beschikbare wetenschappelijke kennis over indicaties werd verkend en gedeeld.
De aandachtspunten verschilden per ziekenhuis, en elk ziekenhuis en afdeling formuleerde zijn eigen doelen en prioriteerde zijn interventies. Door monitoring van die doelen en het uitwisselen van kennis in gezamenlijke werkconferenties werd de gemiddelde reductie van 11 procent gerealiseerd. Onlangs publiceerde het projectteam hierover op het JAMA Network.

Doorbreken van gewoontes – “We doen dit al jaren zo”
Het veranderen van een bestaande werkwijze heeft tijd nodig. Het is belangrijk de ingeslagen weg lang genoeg vol te houden om de gedragsverandering te laten landen. “Denk hierbij gerust aan een half tot een heel jaar”, aldus Marlou van Beneden.
Artsen en AIOS bleven in de lead en creëerden steeds opnieuw met elkaar de ruimte om hierover in gesprek te gaan. Door tijdens de visite en overdracht steeds kort stil te staan bij de gepastheid van de aanvragen voor die patiënt ontstond bewustwording over werkroutines. Vragen als ‘heeft de uitslag consequenties?, Is herhaling nu nodig?’, en ‘Is combinatie van testen nodig?’ kosten vrijwel geen extra tijd en stimuleren zinnig aanvragen van labtesten en ook andere diagnostiek.
Het was stimulerend om de voortgang per maand te zien en de successen met elkaar te vieren. De data-analist die de voortgang inzichtelijk maakte, had hierin een cruciale rol. De verandering werd gedragen door de afdelingsleiding en het aanvraagvolume was onderdeel van de managementrapportages waardoor een vinger aan de pols werd gehouden. Opleiders hebben enthousiast het gedachtengoed opgenomen in het inwerkprogramma, zodat werkafspraken ook steeds bij de nieuwe lichting assistenten bekend zijn.

Waarom zouden meer ziekenhuizen hiermee aan de slag gaan?
De strategie is simpel en bewezen effectief in meerdere ziekenhuizen. De hoge betrokkenheid van artsen en AIOS laat zien dat het een leuk project is om met elkaar op te pakken. Deze interventie is een mooi voorbeeld van goed gebruik van schaarse middelen, maar, zegt Marlou, “het draait vooral om doen wat goed is voor de patiënt en laten wat niet nodig is”.
Door deel te nemen aan de interventie binnen het programma Doen of laten? benutten ziekenhuizen de kennis die voor handen is en dragen ze bij aan kennisuitwisseling op nationaal niveau. Bovendien bouwen ziekenhuizen een netwerk rond dit thema op. De gezamenlijke benchmark die ontstaat kunnen ze tenslotte gebruiken om zichzelf als ziekenhuis te spiegelen. En dat is erg leerzaam.

Hoe kan een ziekenhuis deelnemen?
Dit project is onderdeel van het programma Doen of laten?, en wordt gefinancierd door het Citrienfonds. Heb je interesse om met je eigen ziekenhuis deel te nemen of wil je eerst meer weten over het project stuur dan een mail naar info@doenoflaten.nl of lees meer op de website van Doen of laten?